Vàng có thực sự là hàng rào chống lạm phát? Một bài backtest đã thay đổi câu trả lời của tôi

Tôi dành trọn một cuối tuần vùi đầu vào bảng tính. Nó giết chết một ý tưởng tôi ấp ủ suốt mười năm.

Ý tưởng đơn giản thôi. Lạm phát tăng, vàng tăng. Sách nhập môn kinh tế vĩ mô nào cũng nói vậy. Chuyên gia trên truyền hình cũng nói vậy. Và cái câu "vàng là nơi lưu trữ giá trị" ấy, tôi nghe từ hồi mới bắt đầu giao dịch. Nó ăn vào đầu tôi như một định luật vật lý. Hiển nhiên không cần bàn.

Rồi tôi vẽ đồ thị. Vàng so với CPI. Tương quan cuốn chiếu, từng thập kỷ một.

Đường tương quan lật ngược. Dương một giai đoạn. Âm giai đoạn khác. Rồi lại dương. Nếu vàng là hàng rào chống lạm phát đáng tin, đường đó phải nằm yên trong vùng dương chứ. Nó có nằm yên đâu.

Vậy vàng thực sự đang phòng ngừa cái gì?

Câu hỏi đó ngốn của tôi thêm vài cuối tuần nữa. Và nó viết lại cách tôi đọc mọi bản tin CPI từ đó tới giờ.

Câu trả lời ngắn, sau ngần ấy thời gian với bảng tính: lợi suất thực. Không phải CPI. Nhưng để đi đến đó, tôi phải giết một quy tắc mà tôi rất muốn nó hoạt động.

Cược mà tôi muốn giải quyết

Mục tiêu của tôi rất hẹp. Liệu tôi có thể xây một quy tắc chỉ dựa trên dữ liệu lạm phát? Ý tưởng gọn gàng lắm. CPI nóng, vàng lên. CPI nguội, vàng xuống. Nếu nó giữ vững đủ nhất quán, tôi có một lợi thế cơ học. Khỏi phải ngồi trước màn hình suốt mọi phiên Mỹ.

Phần cuối đó quan trọng đấy. Tôi đã dành một thập kỷ với XAUUSD. Phần lớn thời gian dán mắt vào biểu đồ D1, vẽ Fib từ đỉnh swing và đáy swing gần nhất, chờ phiên New York mở cửa để xác nhận một mức. Nó hiệu quả. Nhưng nó là lao động. Một quy tắc CPI sẽ cho tôi bước lùi lại.

Nên tôi kéo dữ liệu tôi tìm được, lùi xa nhất mà chuỗi dữ liệu còn đáng tin. Trễ hóa vàng so với lạm phát quá khứ. Kiểm tra theo năm và theo tháng. Chia mẫu theo thập kỷ, vì lần chạy đầu trông bất ổn và tôi muốn thấy chính xác nó vỡ ở đâu.

Kết quả trả về không phải một quy tắc. Mà là một bản đồ các chế độ thị trường.

Dữ liệu thực sự đã làm gì

Vàng không phòng ngừa lạm phát một cách đáng tin cậy. Đó là phiên bản trung thực, lộn xộn hơn nhiều so với lời tiếp thị.

Một số giai đoạn, vàng và lạm phát đi cùng nhau như sách giáo khoa hứa. Giai đoạn khác, chúng đi ngược hướng. Có khi kéo dài hàng năm trời. Nhóm thứ ba? Mối quan hệ biến mất. Không tín hiệu. Nhiễu.

Hàng rào phòng ngừa không hành xử kiểu đó. Hàng rào có nhiệm vụ. Chẳng lẽ nó không nên phát huy tác dụng đúng lúc thứ bạn đang phòng ngừa xuất hiện? Nếu vàng chỉ chống lạm phát trong một số chế độ nhất định, thì nó có thực sự đang phòng ngừa lạm phát? Nó đang phòng ngừa một thứ gì đó đôi khi đi cùng lạm phát, đôi khi đi ngược lại.

Điều đó dấy lên câu hỏi tôi không gạt khỏi đầu được. Thị trường thực sự đang định giá cái gì khi mua vàng?

Câu trả lời của tôi, sau ngần ấy thời gian với bảng tính, là lợi suất thực. Không phải lạm phát danh nghĩa, cũng không phải con số CPI trên tiêu đề. Mà là khoảng cách giữa lợi suất bạn kiếm được từ trái phiếu chính phủ và lạm phát đang ăn mòn nó. Khi khoảng cách đó âm sâu, việc nắm giữ một kim loại không trả cho bạn đồng nào bắt đầu có lý, vì tiền mặt và trái phiếu đang trả cho bạn ít hơn không. Còn khi lợi suất thực dương mạnh, vàng phải cạnh tranh với một dòng thu nhập, và nó thường thua.

Cách nhìn đó giải thích sự lật ngược của tương quan. Thập niên 1970, theo tôi hiểu về lịch sử, lợi suất thực âm sâu và vàng lao lên dữ dội song hành cùng lạm phát. Suốt thập niên 1980 sang 1990, các ngân hàng trung ương đẩy lợi suất thực lên và vàng mắc kẹt nhiều năm không đi đâu. Lạm phát không biến mất trong giai đoạn thứ hai đó. Kim loại chỉ ngừng quan tâm.

Biến số tôi đã bỏ qua

Tôi bỏ qua sai biến số. Không chỉ trong mô hình. Mà trong chính đầu tôi.

Tôi là người chơi cấu trúc. Cho tôi một biểu đồ D1 và một mức Fib retracement là tôi thấy thoải mái. Kinh tế vĩ mô chưa bao giờ là sân của tôi. Nên lần đầu xây mô hình, tôi coi CPI như một cò sò. Con số in ra, vào lệnh. Gọn gàng. Cơ học. Sai.

Bản thân con số CPI thường là dữ liệu ít thông tin nhất trong chuỗi. Phản ứng phụ thuộc vào thị trường đã kỳ vọng gì, Fed đang phát tín hiệu gì về động thái tiếp theo, và đồng đô la đang đứng ở đâu. Một con số nóng vào bối cảnh Fed ôn hòa là một con thú khác hẳn với con số nóng vào bối cảnh Fed cứng rắn. Cùng con số, lệnh ngược nhau.

Tôi từng bị cháy vì điều này theo cách tôi vẫn còn nhớ. Một bản tin CPI nóng hơn dự báo, tôi mua vàng theo con số vì quy tắc của tôi nói vậy. Giá nhảy lên vài phút, rồi đảo chiều mạnh và không bao giờ ngoái lại. Điều tôi bỏ lỡ là lợi suất thực đang leo dốc suốt thời gian đó, và đồng đô la đang được mua. Tiêu đề lạm phát là nhiễu. Lãi suất chiết khấu mới là tín hiệu.

Tôi đã sai. Không phải sai về hướng mãi mãi, chỉ sai về động lực. Lệnh đó là học phí tôi trả cho bài học này.

Vì sao lợi suất thực thay đổi mọi thứ

Nếu vàng là tài sản gắn với lợi suất thực, thì giao dịch nó dựa trên tiêu đề lạm phát là giao dịch sai biến số. Đó là phần hầu hết mọi người bỏ qua.

Nghĩ xem một bản tin CPI thực sự làm gì. Nó dịch chuyển kỳ vọng về chính sách tương lai. Nó thay đổi quan điểm của thị trường về hướng đi của lợi suất thực. Vàng phản ứng với sự dịch chuyển đó, không phải với bản thân lạm phát. Hai trader có thể đọc cùng một con số nóng và vào vị thế ngược nhau, và cả hai đều có thể đúng, vì con số không phải là lệnh giao dịch. Chế độ thị trường mới là lệnh giao dịch.

Đây cũng là lý do vàng có thể xuống trước một cú sốc lạm phát. Nếu cú sốc đẩy lợi suất thực lên cao hơn, kim loại có lý do để xuống dù tiêu đề nói "lạm phát". Con số và phản ứng chỉ về hai hướng ngược nhau. Trader chỉ nhìn con số sẽ bị cán qua.

Nên tôi ngừng hỏi CPI đã làm gì, và bắt đầu hỏi ba câu trước khi chạm vào một vị thế vàng quanh thời điểm công bố.

• Lợi suất thực đang giảm hay tăng? Giảm là thuận gió. Tăng nghĩa là tôi cần lý do tốt hơn nhiều để mua lên.
• Đồng đô la đang được mua hay bán? Đô la mạnh là ngược gió, có thể lấn át mọi câu chuyện lạm phát. Khi đô la và vàng đi cùng nhau, có gì đó bất thường đang xảy ra và tôi muốn hiểu nó trước khi tăng khối lượng.
• Fed đang lo lạm phát hơn hay lo tăng trưởng hơn? Điều đó cho tôi biết một con số nóng sẽ bị coi là lý do để thắt chặt hay lý do để bỏ qua.

Không cái nào trong số này là công cụ định thời chính xác. Tôi không tuyên bố mình gọi được đỉnh hay đáy từ vĩ mô. Điều tôi khẳng định là khung này giữ tôi tránh khỏi những lệnh mà câu chuyện và cấu trúc mâu thuẫn nhau. Mà hầu hết những lệnh tệ nhất của tôi đều đúng kiểu đó: một câu chuyện hay ngồi trên một cấu trúc tồi.

Cách tôi giao dịch CPI bây giờ

Trên D1, tôi vẫn bắt đầu bằng cấu trúc. Đánh dấu đỉnh swing và đáy swing có ý nghĩa gần nhất, vẽ Fib retracement, ghi chú nơi giá đã đảo chiều nhiều lần. Phần đó trong quy trình của tôi không thay đổi suốt nhiều năm. Điều thay đổi là bối cảnh tôi đọc nó.

Trước khi công bố CPI, tôi kiểm tra bối cảnh vĩ mô trước. Nếu lợi suất thực đang giảm và đô la yếu, một nhịp hồi về vùng Fib là thứ tôi sẽ mua, vì vĩ mô và cấu trúc đồng thuận. Nếu lợi suất thực đang tăng và đô la vững, một nhịp hồi về cùng vùng đó là setup tôi bỏ qua hoặc đánh ngược, vì tôi đang chống lại dòng chảy.

Tôi chờ phiên Mỹ xác nhận. Phiên Á quanh một bản tin lạm phát thường là cỗ máy tạo bẫy, thanh khoản mỏng và quét cắt lỗ. Phiên New York mở cửa mới là nơi vị thế thật lộ diện. Tôi thà bỏ một chút của nhịp đi và giao dịch theo hướng đã xác nhận, còn hơn đoán phản ứng giật cục.

Và tôi giảm khối lượng quanh thời điểm công bố. Biến động là thật. Một cắt lỗ trông rộng rãi vào ngày yên ắng chẳng có nghĩa gì trong phút đầu sau bản tin. Tôi tôn trọng rủi ro gap đó, thay vì giả vờ mình khớp lệnh tốt hơn nó.

Một điều nữa tôi học được theo cách đau đớn. Cú di chuyển đầu tiên sau bản tin thường là dối trá. Giá nhảy vào con số, tóm cắt lỗ cả hai phía, rồi hướng thật mới hình thành. Nếu bạn không vào vị thế trước khi công bố, vài phút đầu không phải lệnh của bạn. Đó là thị trường đang rũ bỏ những người buộc phải đúng ngay lập tức.

Mười năm không dạy tôi điều này

Mười năm dán mắt vào màn hình dạy tôi cấu trúc. Nó không dạy tôi điều này. Bài backtest mới dạy.

Vàng không phải hàng rào chống lạm phát theo cách tiếp thị nói. Theo cách tôi đọc dữ liệu, nó là một tài sản gắn với lợi suất thực, đôi khi bị lạm phát kéo đi vì hai thứ có liên quan nhưng không phải một.

Sự phân biệt đó thay đổi cách bạn giao dịch nó. Nếu bạn giao dịch con số CPI trên tiêu đề một cách tách biệt, chẳng phải bạn chỉ đang tung đồng xu khoác áo chiến lược? Còn nếu bạn giao dịch theo chế độ thị trường, lợi suất thực, đồng đô la, giọng điệu của Fed, bạn đang giao dịch một câu chuyện có xương sống.

Tôi vẫn yêu thị trường này. Mười năm rồi, XAUUSD là nơi tôi làm việc tốt nhất. Nhưng tôi bớt tôn trọng những câu chuyện đơn giản, và tin vào chế độ thị trường hơn. Biểu đồ sẽ cho bạn biết giá đang ở đâu. Nó sẽ không cho bạn biết vì sao. Muốn biết điều đó, bạn phải thu nhỏ lại và đọc phần vĩ mô bên dưới.

Vậy đây là câu hỏi tôi muốn đặt cho bạn. Nếu bạn đã giao dịch vàng chỉ dựa trên các bản tin CPI, nó có thực sự hiệu quả không? Hay bạn chỉ được trả tiền nhờ may mắn trong những chế độ tốt? Vì những chế độ đó sẽ kết thúc. Khi chúng kết thúc, những trader hiểu được vì sao là những người còn đứng vững.