หลังจากอยู่ในตลาดมา 10 ปี บอกเลยครับว่าสิ่งเดียวที่แยกเทรดเดอร์ที่ทำกำไรได้ออกจากคนอื่นๆ
มันไม่ใช่ความฉลาดนะ บางคนที่ฉลาดที่สุดที่ผมรู้จัก ขาดทุนติดกันเป็นปีๆ เลย มันไม่ใช่กลยุทธ์ด้วย ผมเห็นคนที่ทำกำไรได้ ใช้วิธีต่างกันสิ้นเชิง บางคนเทรดแบบสกัลปิ้ง บางคนสวิงเทรด แล้วก็รวยกันทั้งคู่
แล้วก็ไม่ใช่โชคด้วย — โชคอยู่ได้ไม่ถึง 10 ปีหรอก
คุณสมบัติเดียวคือ: **การปล่อยวางทางอารมณ์**
ให้ผมอธิบายว่าผมหมายถึงอะไร แล้วก็ 3 กรอบความคิดที่ผมใช้พัฒนามัน
กรอบความคิด #1: mindset ของผู้ปฏิบัติการ
เทรดเดอร์ส่วนใหญ่คิดเหมือนนักพนัน เข้าเทรดปุ๊บ เริ่มหวังปั๊บ "ขอให้ขึ้นเถอะ ขอให้ขึ้นเถอะ" ความหวังนี่แหละ อารมณ์ที่ทำลายล้างที่สุดในการเทรด เพราะมันแทนที่การวิเคราะห์ด้วยการคิดแบบ wishful thinking
ผมฝึกตัวเองให้คิดเหมือนผู้ปฏิบัติการ ไม่ใช่นักพนัน
เมื่อผมเข้าเทรด ผมไม่สนว่ามันจะชนะหรือแพ้ — ผมสนแค่ว่าผมดำเนินการถูกต้องหรือไม่ ผมทำตามกฎของผมไหม ผมวาง
stop loss ในระดับที่ถูกต้องไหม ผมจัดขนาด lot ถูกต้องไหม
ถ้าใช่ ผลลัพธ์ก็ไม่สำคัญ
การเทรดที่ขาดทุนแต่ดำเนินการถูกต้องคือการเทรดที่ดี การเทรดที่ชนะแต่ดำเนินการไม่ถูกต้องคือการเทรดที่แย่ สิ่งนี้ฟังดูขัดกับสัญชาตญาณ แต่มันคือรากฐานของการปล่อยวางทางอารมณ์ครับ
กรอบความคิด #2: วงจรป้อนกลับจากสมุดบันทึก
ผมเขียนทุกการเทรดด้วยมือ จดใส่สมุดเล่มหนาๆ เลย
เมื่อผมขาดทุน ผมเขียนสิ่งที่ผมกำลังคิด เมื่อผมชนะ ผมก็ทำแบบเดียวกัน เมื่อเวลาผ่านไป รูปแบบต่างๆ ก็ปรากฏขึ้น:
- "ผมสังเกตว่าผมมีโอกาสทำผิดกฎเพิ่มขึ้น 30% หลังจากชนะ"
- "ผมเทรดมากเกินไปในวันจันทร์"
- "การเทรดที่ดีที่สุดของผมเกิดขึ้นหลังจากที่ผมรอคอยนานกว่า 3 ชั่วโมงโดยไม่เข้าเทรด"
วงจรป้อนกลับนี้แทนที่ปฏิกิริยาทางอารมณ์ของผมด้วยข้อมูล เมื่อผมรู้สึก FOMO ตอนนี้ ผมจำมันได้ว่าเป็นรูปแบบ ไม่ใช่คำสั่งให้เทรด สมุดบันทึกสอนให้ผมสังเกตอารมณ์ของตัวเองโดยไม่ลงมือทำตาม
เห็นมะ บางทีแค่เขียนออกมาก็ช่วยได้เยอะ
กรอบความคิด #3: mindset แบบความน่าจะเป็น
ทุกการเทรดคือการทอยลูกเต๋า แต่ไม่ใช่อย่างที่คนส่วนใหญ่คิด
ถ้าคุณมีอัตราชนะ 60% และเสี่ยง 2% ต่อการเทรด ในการเทรด 100 ครั้ง ค่าคาดหวังของคุณเป็นบวก แต่ในการเทรด 5 ครั้ง คุณอาจแพ้ทั้ง 5 ครั้งได้ง่ายๆ
การเข้าใจสิ่งนี้เปลี่ยนทุกอย่างสำหรับผม
ผมหยุดตัดสินการเทรดของตัวเองจากผลลัพธ์แต่ละครั้ง และเริ่มมองเป็นบล็อก 50 การเทรด การขาดทุนครั้งเดียวไม่รบกวนผม เพราะผมรู้ว่ามันเป็นส่วนหนึ่งของการกระจายตัว กุญแจสำคัญคือการรักษากระบวนการให้สม่ำเสมอเพื่อให้ความน่าจะเป็นทำงานออกมา
เอาจริงๆ นะ ผมเคยขาดทุน 7 ครั้งติด แล้วก็ยังกลับมาทำกำไรได้ เพราะผมรู้ว่ามันคือ noise
วิธีที่ผมสร้างการปล่อยวางทางอารมณ์
คุณไม่สามารถแค่ตัดสินใจว่าจะปล่อยวางทางอารมณ์ได้ คุณต้องสร้างระบบ:
1. **การกำหนดขนาดสถานะคงที่** — เมื่อทุกการเทรดเสี่ยงจำนวนเท่ากัน สมองของคุณจะหยุดปฏิบัติต่อแต่ละการเทรดเป็นเหตุการณ์ทางอารมณ์ที่ไม่เหมือนใคร
2. **กฎการเข้าและออกที่เขียนไว้ล่วงหน้า** — ไม่มีการตัดสินใจระหว่างการเทรด การตัดสินใจทั้งหมดทำก่อนเข้า
3. **กฎ 15 นาที** — หลังจากเข้าเทรด ตั้งเวลาแล้วเดินออกไป อย่าเช็คกราฟ
4. **การจดบันทึกหลังเทรด** — เขียนก่อนที่คุณจะคิดถึงการเทรดครั้งต่อไป
5. **การทบทวนรายสัปดาห์** — ทุกวันอาทิตย์ ทบทวนการเทรดของสัปดาห์โดยไม่ดู P&L
ข้อ 3 นี่แหละ ยากที่สุดสำหรับผมตอนแรก แต่พอทำได้แล้วชีวิตเปลี่ยนเลย
บทเรียนที่ยากที่สุด
ผมใช้เวลาสามปีแรกพยายามจะถูกต้อง ผมอยากทำนายตลาด บอกจุดสูงสุด จับทุกการเคลื่อนไหว
ตอนนี้ผมใช้พลังงานไปกับการเตรียมตัวและกระบวนการ ผมไม่ถามว่า "
ทองคำจะไปทางไหน?" ผมถามว่า "ถ้าทองไปทางนี้ แผนของผมคืออะไร?"
การเปลี่ยนแปลงนั้น — จากการทำนายเป็นการเตรียมตัว — เป็นสิ่งเดียวที่ทำให้ผมทำกำไรได้อย่างสม่ำเสมอ
มันไม่เกี่ยวกับ
ทองคำเลยครับ และมันเกี่ยวกับวิธีที่ผมคิดทั้งหมด