Ghi chép từ bàn giao dịch

Nói thật với anh em, cái tâm thái đỉnh cao nhất trong đời giao dịch của tôi, chính là học được cách chấp nhận mọi chuyện xảy ra.

Có những hôm vào lệnh vàng, tôi đã phân tích kỹ càng, đã đặt cắt lỗ, đã tính toán tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận. Nhưng thị trường vẫn quật cho một phát. Lúc đó, nếu cứ chống đối, cứ cố chấp rằng "sao nó không đi theo phân tích của mình", thì chỉ có tự làm khổ mình thôi.

Bạn thấy đấy, cái gì bạn chấp nhận, nó sẽ nuôi dưỡng bạn. Còn cái gì bạn chống lại, nó sẽ tiêu hao bạn.

Tôi nhớ có lần, giá vàng chạm đúng hỗ trợ, tôi vào lệnh long. Nó phá xuống. Tôi cắt lỗ. Nó lại quay lên. Cảm giác lúc đó như bị thị trường troll vậy. Nhưng nếu cứ ôm cái tư tưởng "phải thắng", "phải đúng", thì khác nào tự đào hố chôn mình.

Nguồn gốc của đau khổ trong trading? Chính là lúc nào cũng chống đối thực tại. Cố chấp rằng mọi việc phải diễn ra theo đúng dự tính.

Hãy cho phép mọi việc trái ý. Cho phép lòng người thay đổi. Cho phép sự cố gắng không có hồi đáp.

Có những tháng tôi backtest cả trăm lệnh, forward test thêm vài chục lệnh, tưởng đã tìm ra công thức vàng. Vào tài khoản thật, thị trường cho một cú breakout giả, cháy luôn 3 lệnh liên tiếp.

Cho phép không có nghĩa là buông xuôi hay bỏ cuộc. Mà là không còn tự làm hao mòn nội tâm nữa.

Tôi vẫn vào lệnh, vẫn cắt lỗ, vẫn chốt lời. Nhưng tôi không còn đau đáu vì một lệnh thua. Không còn trả thù thị trường bằng cách vào lệnh gấp đôi. Không còn thức trắng đêm để ngó chart.

Đó mới là tâm thái đỉnh cao.

Tuần sau, Fed và BOE họp. Tôi cá là cả hai đều giữ nguyên lãi suất thôi.

Nhưng mà, Fed mới là tâm điểm.

Tháng này, căng thẳng địa chính trị lại nóng lên. Lạm phát cũng leo thang theo. Điều này có thể khiến Fed tiếp tục cứng rắn. Cơ bản là, chiến lược diều hâu của họ sẽ còn kéo dài.

Nói thật, tôi đã thấy kịch bản này nhiều lần rồi. Cứ mỗi khi thế giới có biến, vàng lại lên. Nhưng lần này, lạm phát đi kèm. Nó tạo ra một vòng luẩn quẩn. Fed muốn kiềm chế lạm phát, nên giữ lãi suất cao. Lãi suất cao lại làm kinh tế chậm lại. Kinh tế chậm lại, vàng lại lên. Bạn thấy đấy, nó cứ lặp đi lặp lại.

Tôi đang để mắt đến vùng 2050-2070. Nếu breakout lên trên 2070, tôi sẽ vào lệnh long. Còn nếu không, tôi chờ pullback về 2030 rồi mới tính tiếp.

Cuối tuần vui vẻ, tôi là Lin.

Vàng trang sức giảm mạnh một đêm. Cũng không có gì bất ngờ lắm.

Quan điểm của tôi về vàng hiện tại:

1. Xu hướng giảm khung lớn vẫn còn nguyên. Chưa đổi đâu. Bán khống vẫn là chủ đạo. Còn đà tăng mang tính cấu trúc – phải chờ đến tháng 9 đến tháng 12 cơ.

2. Trong ngày, giá đang quẩn trong vùng dao động 4200-3960. Tính đến nay đã 23 phiên rồi.

Cơ bản là thế này: trước khi cấu trúc khung ngày chưa bị phá vỡ, cứ dựa vào hỗ trợ và kháng cự của biên độ mà vào lệnh. Chưa phá thì đánh qua đánh lại như vậy thôi. Rất đơn giản.

Sau này khi phá vỡ, chỉ cần đi theo xu hướng. Không cần nghĩ nhiều.

Vàng đang thử lại 2380. Lần thứ ba trong tuần này. Cùng một mức, cùng một sự do dự.

Đây là điều tôi đang theo dõi. Năm lần trước chúng ta chạm kháng cự kiểu này? Ba lần là giả mạo. Tăng vọt lên trên nhanh chóng, rồi quay đầu trong vòng bốn giờ. Bẫy hay bứt phá? Hãy nhìn vào cấu trúc, không phải tin tức. Nghe quen không?

Trên khung ngày, có một tam giác đối xứng đang thắt chặt từ giữa tháng Sáu. Bứt phá trên 2380 với một cây nến ngày đóng cửa? Đó là một đợt chạy lên 2420-2450. Bị từ chối tại 2380 với bấc dài? Chúng ta sẽ kiểm tra lại hỗ trợ 2340.

Các chấm diều hâu của Fed vẫn còn mới — đó là lực cản. Nhưng vàng vẫn giữ trên 2350 bất chấp áp lực. Người mua đang hấp thụ nguồn cung. Thành thật mà nói, điều đó nói lên nhiều điều với tôi.

Kế hoạch của tôi? Chờ cây nến ngày đóng cửa. Không vào lệnh sớm. Tôi đã từng bị thiêu trên các đợt bứt phá giả trước đây. Sẽ không làm lại điều đó nữa.

Nếu nó đóng cửa trên 2380, tôi vào lệnh. Nếu bị từ chối, tôi chờ 2340.

Đơn giản.

# Ký ức của bạn không phải băng ghi hình, mà là câu chuyện có thể chỉnh sửa

Tôi nhớ hồi nhỏ bị chế giễu trước lớp. Tim đập thình thịch, lòng bàn tay ướt đẫm mồ hôi. Cảnh tượng đó như khắc vào xương tủy: tiếng cười của cả lớp, ánh mắt thất vọng của cô giáo, mặt tôi đỏ như gấc.

Nhưng rồi tôi học được một điều.

Ký ức không phải băng ghi hình. Nó là bộ phim được biên tập lại mỗi lần bạn phát.

Nghe lạ không?

## Bản chất của ký ức là tái cấu trúc

Khoa học thần kinh chỉ ra: mỗi lần nhớ lại, não bạn không "phát" bản gốc. Nó đang biên tập lại đoạn ký ức đó. Gọi là "tái hợp nhất ký ức" – mỗi lần hồi tưởng là một lần viết lại.

Giải thích tại sao: cùng một sự việc, năm người nhớ năm kiểu. Chuyện hồi nhỏ tưởng như trời sập, giờ nghĩ lại thấy cũng bình thường.

Điểm mấu chốt: bạn có thể chủ động viết lại nó.

Như chuyện bổ sung canxi bằng sữa. Trước đây ai cũng nghĩ "uống sữa là đủ". Nhưng dữ liệu cho thấy người Trung Quốc nạp canxi chưa bằng một nửa khuyến nghị. Chỉ uống sữa thì hiệu quả thấp – mỗi ngày phải uống hơn nửa lít mới đạt chuẩn. Dữ liệu đó thay đổi nhận thức cố hữu. Nhiều người chuyển sang uống viên canxi, ăn đậu nành.

Thay đổi cấu trúc nhận thức → thay đổi hành vi. Tái cấu trúc ký ức cũng vậy.

## Ba quy tắc vàng

### Quy tắc một: Bạn là người kể chuyện, không phải nạn nhân

"Hồi nhỏ bị bắt nạt, nên giờ sợ giao tiếp."

Nghe có vẻ hợp lý. Nhưng thực ra mối quan hệ nhân quả ngược lại:

Không phải quá khứ quyết định hiện tại. Cách bạn diễn giải quá khứ mới quyết định hiện tại.

Cậu bé bị chế giễu ngày ấy có thể nghĩ "tôi là kẻ thất bại". Cũng có thể nghĩ "chuyện này cho tôi biết, ý kiến người khác không quan trọng".

Đây không phải tinh thần AQ. Đây là tái cấu trúc nhận thức.

Tự hỏi mình: - Chuyện này sau 10 năm nữa còn quan trọng không? - Nhìn từ góc nhìn người khác, họ thấy gì? - Chuyện này dạy tôi điều gì mà giờ tôi biết ơn?

Khi bạn bắt đầu đặt những câu hỏi đó, bạn từ "người trải qua tổn thương" trở thành "đạo diễn câu chuyện của chính mình".

### Quy tắc hai: Diễn lại đa góc nhìn

Có một phương pháp gọi là "diễn lại đa góc nhìn để loại bỏ nỗi sợ". Làm thế này:

1. Chọn một ký ức đau khổ 2. Tưởng tượng bạn ngồi trong rạp chiếu phim, xem đoạn phim đó 3. "Bước ra" khỏi góc nhìn của mình, ngồi vào ghế khác 4. Từ góc nhìn của kẻ gây hại, người chứng kiến, thậm chí từ trần nhà – "xem lại" một lần nữa

Bạn sẽ thấy gì?

Những khoảnh khắc tưởng "trời sập", nhìn từ góc người chứng kiến thực ra chỉ là một đoạn rất bình thường. Người chế giễu bạn có thể quên ngay. Bạn lúc đó thực ra mạnh mẽ hơn bạn tưởng rất nhiều.

Tôi có một người bạn từng bị tổn thương. Cô ấy dùng phương pháp này để xử lý bóng ma tuổi thơ. Khi nhìn lại từ góc nhìn của cha mình, cô bỗng hiểu được áp lực mà cha cô phải chịu lúc đó. Không phải tha thứ. Mà là thấu hiểu. Nỗi sợ đã hành hạ cô suốt 20 năm biến mất 70%.

### Quy tắc ba: Kỹ thuật dòng thời gian

Đây là phương pháp tái cấu trúc có hệ thống hơn. Ba bước:

Bước một: Xác định dòng thời gian Nhắm mắt. Tưởng tượng trước mặt bạn có một "dòng thời gian" – quá khứ bên trái, tương lai bên phải. Tìm vị trí của ký ức đau khổ đó.

Bước hai: Đặt nguồn lực Tưởng tượng bạn của hiện tại – mang theo tất cả kinh nghiệm, trí tuệ, nguồn lực – bước đến bên cạnh ký ức đó. "Trao cho cô ấy" một chút hỗ trợ: một lời an ủi, một cái ôm, một câu nói: "Em sẽ vượt qua được."

Bước ba: Mã hóa lại Khi bạn dùng góc nhìn hiện tại để "đi qua" ký ức đó một lần nữa, bạn sẽ thấy: nó vẫn còn đó, nhưng màu sắc nhạt đi, âm thanh nhỏ lại, cơ thể không còn căng cứng nữa.

Đây là luyện tập liên tục để tái mã hóa ký ức.

### Quy tắc bốn: Bảng theo dõi giá trị cá nhân

Tại sao nhiều người thất bại trong việc tái cấu trúc ký ức? Vì họ không có hệ thống.

Tôi dùng một bảng đơn giản. Mỗi ngày ghi lại: - Ký ức nào xuất hiện hôm nay? - Cảm xúc kèm theo là gì? - Tôi có thể diễn giải nó theo cách khác không? - Hành động tôi chọn dựa trên diễn giải mới là gì?

Không cần phức tạp. Chỉ cần nhất quán.

Ký ức của bạn không phải nhà tù. Nó là khu vườn – bạn có thể trồng lại bất cứ lúc nào.

Một điều tôi nhận ra sau 10 năm: khi ai cũng đồng thuận về một hướng, điều ngược lại sẽ xảy ra. Ngay lúc này, quan điểm chung là "vàng sẽ giảm cho đến khi Fed nhượng bộ." Đó chính xác là lúc bạn cần theo dõi các tín hiệu đảo chiều. Thị trường hiếm khi ban thưởng cho giao dịch theo đám đông.

Vàng đang đứng ở $4,020 sau cú bật từ CPI. Khối lượng đang xẹp dần — tôi thấy cái hưng phấn ban đầu đang phai nhạt rồi. Chất xúc tác tiếp theo? Warsh sẽ điều trần tối nay lúc 22:00 UTC. Nếu ổng có giọng ôn hòa (dovish), chúng ta có thể kiểm tra lại mốc $4,050. Nếu diều hâu (hawkish), mức $3,975 sẽ quay trở lại. Tôi đang giữ tiền mặt, chờ thôi.

Sau 18.000 lệnh, tôi nhận ra một điều: kỷ luật mới là thứ đánh bại chiến lược. Có chiến lược tốt nhất thế giới mà thiếu kỷ luật thì cũng như đốt tiền thôi. Tôi chỉ dùng vài quy tắc đơn giản — rủi ro 2% mỗi lệnh, dừng lại sau 3 lần thua liên tiếp, và không bao giờ dịch chuyển stop loss. Mấy cái này chẳng làm tôi giàu lên trong một sớm một chiều. Nhưng chính chúng là lý do tôi vẫn còn trụ được sau 10 năm.

Tôi rút ra bài học này sau 18.000 lần giao dịch: kỷ luật mới là thứ đánh bại chiến lược. Bạn có thể có chiến lược tốt nhất thế giới, nhưng thiếu kỷ luật thì chỉ đang đốt tiền thôi. Tôi có nguyên tắc đơn giản — rủi ro 2% mỗi lệnh, dừng lại sau 3 lần thua liên tiếp, và không bao giờ di chuyển stop loss. Nguyên tắc này không làm tôi giàu lên chỉ sau một đêm. Nhưng chính nó giúp tôi vẫn còn trong cuộc chơi sau 10 năm.

Vàng nhảy 50 đô la. Tôi không vào lệnh. FOMO ập tới. Tôi lao theo. Rồi thị trường quay đầu. Giờ tôi đang lỗ 30 đô la trên một lệnh mà tôi chưa bao giờ có ý định vào. Tôi đã từng mắc lỗi này nhiều lần hơn tôi muốn thừa nhận. Giải pháp? Nếu tôi lỡ nhịp, thì tôi lỡ nhịp. Luôn có cơ hội khác vào tuần sau. Kỷ luật là chấp nhận những lệnh tôi không vào cũng nhiều như những lệnh tôi đã vào.

Tôi đã ghi chép đầy 14 cuốn sổ tay trong suốt 10 năm. Mỗi lệnh giao dịch — ngày tháng, cặp tiền, điểm vào, stop loss, mục tiêu, kết quả, và cả những suy nghĩ lúc đó. Khi thua, tôi truy ra chính xác nguyên nhân. Khi thắng, tôi biết mình đã làm đúng điều gì. Phần lớn trader bỏ qua việc này. Họ nghĩ mình sẽ nhớ. Nhưng sự thật là bạn sẽ không nhớ nổi. Thị trường có quá nhiều thông tin. Việc viết ra buộc bạn phải xử lý nó.

Tôi đã cháy tài khoản đầu tiên chỉ trong sáu tuần. Vừa rời Hong Kong, tôi cứ nghĩ mình đã hiểu hết mọi thứ. Giao dịch quá nhiều, đòn bẩy quá cao, vốn quá ít — kịch bản cổ điển của dân mới vào nghề. Khoản lỗ đó dạy tôi nhiều hơn bất kỳ chuỗi thắng nào từng có. Giao dịch như một tấm gương — nó phơi bày chính xác điểm yếu của bạn. Câu hỏi là bạn có dám đối diện với nó hay không.

Giao dịch khó nhất tôi từng làm là giao dịch tôi đã không vào lệnh. Ba tuần liền năm 2022, tôi ngồi nhìn vàng loanh quanh $1.780 tới $1.820. Mỗi ngày trôi qua, cảm giác như mình đang bỏ lỡ cả thế giới. Nhưng tôi đã chờ. Khi cú phá vỡ cuối cùng đến, tôi vào lệnh ở $1.830 và ôm tới $1.910. Kiên nhẫn không phải ngồi yên đâu. Là kiềm chế chủ động. Và đó là kỹ năng bị đánh giá thấp nhất trong cái nghề này.

Làm nghề này tới mức tinh thông, không phải để lần nào cũng đoán đúng.

Mà là để khi đoán sai, tôi thua ít hơn người khác. Khi đoán đúng, tôi giữ được lâu hơn người khác.

Bỏ qua mấy cái chỉ báo với biểu đồ hoa lá cành, nói cho cùng chỉ có hai việc: Khi thua thì thua ít một chút, khi thắng thì giữ lâu hơn một chút.

Thua ít, là bản lĩnh để sống sót. Giữ lâu, là đi ngược lại bản năng con người.

Trước hết hãy luyện ra đôi mắt có thể phân biệt được thị trường đang dao động qua lại hay đang đi theo xu hướng. Sau đó làm được: Khi thị trường dao động, lời một chút thì chạy, lỗ một chút thì cắt. Khi thị trường ra xu hướng, giữ chặt không động đậy, để lợi nhuận chạy.

Lưu ý: Giữ chặt mà không có phòng thủ, đó là đánh bạc. Giữ chặt và đẩy đường phòng thủ lên theo đà giá, đó mới là bản lĩnh.

Mục tiêu của việc làm chủ nghề này không phải là thắng tất cả mọi lần.

Mà là thua ít hơn người khác khi mình sai. Và giữ lệnh lâu hơn người khác khi mình đúng.

Tôi vứt bỏ hết mấy cái chỉ báo với biểu đồ phức tạp — thực chất, chỉ có hai điều thôi: • Thua ít hơn khi sai • Giữ lệnh lâu hơn khi đúng

Thua ít là kỹ năng sinh tồn. Giữ lệnh lâu là đi ngược lại bản chất con người.

Đầu tiên, tôi rèn đôi mắt để phân biệt thị trường đi ngang với thị trường có xu hướng.

Sau đó: Khi thị trường đi ngang — chốt lời sớm, cắt lỗ nhanh. Khi thị trường có xu hướng — ngồi yên và để lợi nhuận chạy.

Nhưng lưu ý: giữ lệnh mà không có phòng thủ là đánh cược. Giữ lệnh trong khi nâng đường phòng thủ — đó mới là kỹ năng thực sự.

Kết thúc của nghề này không phải là dự đoán đúng mỗi lần.

Mà là khi sai, thua ít hơn người khác. Khi đúng, giữ lâu hơn người khác.

Tôi vứt mấy cái chỉ báo với biểu đồ hào nhoáng đi rồi — cốt lõi chỉ có hai điều: • Khi sai, thua ít hơn • Khi đúng, giữ lâu hơn

Thua ít là kỹ năng sinh tồn. Giữ lâu là đi ngược lại bản năng con người.

Trước tiên, tôi rèn con mắt nhận biết thị trường đang đi ngang hay có xu hướng.

Và: Khi đi ngang — chốt lời nhanh, cắt lỗ nhanh. Khi có xu hướng — ngồi yên và để lợi nhuận chạy.

Tuy nhiên, nắm giữ mà không có phòng thủ là đánh bạc. Nắm giữ và kéo phòng thủ lên cùng lúc — đó mới là trình độ thực sự.

Mục đích của việc theo đuổi con đường này không phải là để tôi dự đoán đúng mỗi lần.

Mà là: khi sai, tôi thua lỗ ít hơn người khác. Khi đúng, tôi giữ vị thế lâu hơn người khác.

Vứt bỏ mấy cái chỉ báo với biểu đồ hào nhoáng đi — bản chất chỉ có hai điều thôi: • Khi sai, tối thiểu hóa thua lỗ • Khi đúng, giữ vị thế lâu hơn

Thua lỗ ít hơn là kỹ năng để sinh tồn. Giữ vị thế lâu hơn là đi ngược lại bản năng con người.

Trước hết, tôi rèn con mắt để phân biệt thị trường đang đi ngang hay đang có xu hướng.

Và: Khi thị trường đi ngang — chốt lời sớm, cắt lỗ sớm. Khi thị trường có xu hướng — ngồi yên để lợi nhuận chạy.

Nhưng mà: giữ vị thế mà không có phòng thủ là đánh bạc. Giữ vị thế trong khi nâng dần đường phòng thủ — đó mới là kỹ năng thực sự.

Mục tiêu của việc tập giao dịch không phải là lúc nào cũng đúng.

Mà là khi sai, tôi thua ít hơn người khác, và khi đúng, tôi nắm giữ lâu hơn họ.

Bỏ qua mấy cái chỉ báo với biểu đồ loè loẹt đi — cốt lõi chỉ có hai thứ: • Thua ít hơn khi sai • Giữ lâu hơn khi đúng

Thua ít là kỹ năng sống còn. Giữ lâu là đi ngược bản năng con người.

Bước đầu, tập nhìn cho rõ: thị trường đang đi ngang hay đang có xu hướng.

Rồi thì: Khi đi ngang — chốt lời nhanh, cắt lỗ nhanh. Khi có xu hướng — ngồi yên, để lợi nhuận chạy.

Nhưng nhớ: Giữ mà không phòng thủ là đánh bạc. Giữ và kéo dừng lỗ lên liên tục — đó mới là trình.

Mục tiêu của việc luyện nghề này không phải là lúc nào cũng đúng.

Mà là thua ít hơn người khác khi tôi sai. Và giữ được lâu hơn người khác khi tôi đúng.

Bỏ qua tất cả các chỉ báo và biểu đồ phức tạp — cốt lõi chỉ có hai điều: • Thua ít hơn khi sai • Giữ lâu hơn khi đúng

Thua ít là kỹ năng sống sót. Giữ lâu là đi ngược bản chất con người.

Đầu tiên, tôi luyện mắt để phân biệt thị trường đi ngang và thị trường có xu hướng.

Sau đó: Khi thị trường đi ngang — chốt lời sớm, cắt lỗ nhanh. Khi thị trường có xu hướng — ngồi yên và để lợi nhuận chạy.

Nhưng nhớ: giữ mà không có phòng thủ là đánh bạc. Giữ và kéo dần phòng thủ lên cao — đó mới là kỹ năng thực sự.

Mục tiêu của tôi khi trade không phải là lúc nào cũng đúng.

Mà là thua ít hơn người khác khi tôi sai. Và trụ lâu hơn người khác khi tôi đúng.

Bỏ hết mấy cái chỉ báo với biểu đồ phức tạp đi — cốt lõi chỉ có hai thứ: • Thua ít hơn khi sai • Trụ lâu hơn khi đúng

Thua ít là kỹ năng sống còn. Trụ lâu là đấu với bản năng của chính mình.

Trước hết, tập nhìn cho rõ thị trường đang đi ngang hay đang có xu hướng.

Rồi: Khi thị trường đi ngang — chốt lời nhanh, cắt lỗ nhanh. Khi thị trường có xu hướng — ngồi im và để lợi nhuận chạy.

Nhưng nhớ: trụ mà không có phòng thủ là đánh bạc. Trụ trong khi đẩy phòng thủ lên cao — đó mới là trình.