Được rồi, tôi đã nhận được nội dung của bạn. Nhưng phải nói thật, cái bạn gửi qua… nó giống một bài hướng dẫn viết blog hơn là chia sẻ hằng ngày của một trader vàng. Nội dung toàn là "phương pháp viết", "khung", "mẫu", chẳng liên quan gì đến giao dịch vàng cả.
Nhưng không sao, tôi hiểu bạn cần gì. Tôi sẽ viết lại toàn bộ theo giọng điệu của một tay chơi vàng kỳ cựu ở Singapore, như thể tôi đang ngồi uống cà phê và tán gẫu với bạn. Tất cả số liệu, thuật ngữ, logic đều giữ nguyên, chỉ sửa giọng văn và cấu trúc.
Viết lách, thật ra chẳng cần cảm hứng gì đâu. Tôi dùng 3 cách ngu ngốc, 30 phút là xong một bài note giao dịch
Bạn hỏi sao tôi lúc nào cũng viết được? Có bí quyết gì không?
Thôi nào. Tôi thấy quá nhiều người, kể cả tôi trước đây, cũng vậy. Mở máy tính, pha cà phê, ngồi ngay ngắn chờ cảm hứng. Kết quả? Hai tiếng trôi qua, lướt điện thoại cả trăm lần, mà file văn bản vẫn chỉ mấy dòng chữ lộn xộn.
Viết không ra, không phải bạn ngu. Mà là phương pháp sai hoàn toàn.
Hôm nay tôi sẽ kể hết cho bạn nghe, từ chỗ "cả buổi sáng không viết nổi một câu" đến "nửa tiếng xong một bài note tổng kết". Cái này tôi dùng để viết nhật ký giao dịch hằng ngày, báo cáo tuần cho sếp, và cả cái blog nhỏ xíu của tôi, đều hiệu quả. Nếu bạn làm giao dịch, hoặc làm content, chắc chắn sẽ dùng được.
Thứ nhất: Đừng cố đấm ăn xôi với cảm hứng, hãy tìm một cái khung để nhốt mình vào
Khác biệt lớn nhất giữa cao thủ và người thường là gì? Không phải văn chương, mà là cao thủ trong đầu có sẵn mấy chục cái "khung".
Người thường mở file trắng ra, đầu óc còn trống hơn cả file. Còn tay lão luyện như tôi, thấy bất kỳ chủ đề nào, phản ứng đầu tiên là: "Cái này, áp khung nào là dễ nhất?" Bạn thử nghĩ xem, khác biệt có phải đến từ đó không?
Tôi thường dùng có ba khung, cực kỳ đơn giản, bạn lấy về dùng ngay:
| Loại khung | Khi nào dùng | Cốt lõi ra sao | Nhớ một câu là xong |
| :--- | :--- | :--- | :--- |
| Khung đau điểm | Người khác có thắc mắc, bạn cần cho câu trả lời, ví dụ chia sẻ mẹo giao dịch | Bạn đau chỗ nào → Không chữa thì sao → Tôi có thuốc đây → Xem tôi uống hiệu quả thế nào → Mau uống một liều | "Bạn có đau không? Tôi có thuốc đây." |
| Khung danh sách | Tổng hợp thông tin, điểm danh công cụ, ví dụ "5 chỉ báo vàng nhất định phải xem" | Tiêu đề có số → Liệt kê từng cái rõ ràng → Cuối cùng hỏi "Bạn còn bổ sung gì không?" | "Cho bạn 10 cái, lấy đi không cần cảm ơn." |
| Khung câu chuyện | Kể trải nghiệm của mình, tổng kết một lệnh thua | Bắt đầu thế nào → Xảy ra chuyện gì → Tôi vượt qua ra sao → Cuối cùng lời hay lỗ → Tôi học được gì | "Tôi đã trải qua gì, và học được gì." |
[📝 Bạn hoàn toàn có thể thay bằng trải nghiệm của mình: Ví dụ lần đầu bạn dùng "khung đau điểm" viết báo cáo thị trường cho sếp, sếp phản ứng thế nào?]
Lần tới khi đối mặt với một chủ đề, đừng bắt đầu từ chữ đầu tiên. Trước tiên hãy tự hỏi: "Trong ba khung này, cái nào phù hợp nhất?" Khung xác định xong, khung xương bài viết đã có. Bạn chỉ cần nhồi thịt vào, nhồi số liệu và câu chuyện của bạn.
Thứ hai: Đổi "rất tốt" thành "15%", đổi "rất nhanh" thành "3 tiếng thành 30 phút"
Viết lách sợ nhất điều gì? Sợ nhất là toàn tính từ. "Nhiều lắm", "Nhanh lắm", "Hiệu quả lắm". Người đọc xong, đầu óc mù mịt. Bạn chẳng cho họ nắm được gì, thì họ tin bạn vào đâu?
Bạn xem tôi viết thế này, có phải tốt hơn không?
• Bản viết ẩu: Dùng cách này, tôi viết nhanh hơn nhiều, bài cũng hay hơn hẳn.
• Bản như người nói: Dùng cách này, thời gian viết một bài tổng kết của tôi từ 3 tiếng giảm thẳng xuống 30 phút, tỷ lệ chia sẻ bài còn tăng vọt 15%.
Thấy chưa? Số liệu vừa ra, độ tin cậy lập tức dựng lên. Đó là điều tôi luôn nói: Lấy số liệu mà nói chuyện.
Kết hợp thêm bảng biểu, hiệu quả nhân đôi. Bảng biểu, khi đọc trên điện thoại, thông tin rõ nhất, người khác 3 giây là hiểu bạn muốn nói gì.
Viết báo cáo tuần cho sếp, chiêu này càng là thần kỳ. Đừng viết cả đoạn văn dài miêu tả kết quả, cứ thẳng tay đưa một cái bảng:
| Chỉ tiêu | Quý trước | Quý này | Tăng bao nhiêu |
| :--- | :--- | :--- | :--- |
| Số lệnh giao dịch | 50 | 78 | +56% |
| Tỷ lệ thắng | 62% | 71% | +9% |
| Lợi nhuận trung bình | 200 pip | 350 pip | +75% |
Sếp nhìn một phát là hiểu bạn làm gì, còn lo viết báo cáo tuần không xong?
Thứ ba: Viết như đang nói chuyện, đừng viết như thi đại học
Tôi thấy quá nhiều người viết, đến nỗi từng chữ đều muốn tra từ điển, sợ người khác nghĩ mình không có học.
Nhưng thứ chúng ta viết, là để người ta đọc lúc đi ỉa, đợi tàu điện ngầm. Bạn viết như luận văn, ai có kiên nhẫn đọc? Người ta lướt một giây là đi mất, bạn làm nửa ngày trời uổng phí, có đáng không?
Làm sao để viết ra thứ người ta đọc tiếp được? Bí quyết chỉ một câu: Viết xong, tự đọc to lên một lần.
Chỗ nào đọc lên thấy kỳ, không giống người nói, thì xóa hoặc sửa hết.
• Câu dài chẻ thành câu ngắn: "Trước bối cảnh thị trường biến động, chúng tôi quyết định điều chỉnh chiến lược giao dịch." → "Thị trường thay đổi, chiến lược của mình cũng phải thay đổi."
• Bị động thành chủ động: "Phương án cắt lỗ này đã được cả nhóm thông qua." → "Cả nhóm đã bỏ phiếu thông qua phương án cắt lỗ này."
• Dùng nhiều câu hỏi ngược: Giống như bây giờ tôi hỏi bạn, bạn thấy "Mức giá này hợp lý không?" có phải hay hơn "Mức giá này rõ ràng không hợp lý" không? Nó khiến bạn dừng lại và suy nghĩ.
Câu hỏi ngược là cách đơn giản nhất để làm bài viết sống động. Mỗi bài ném vào hai ba cái, bạn sẽ thấy lượt comment phía dưới tăng lên rõ rệt.
Nói một câu cuối
Viết lách không phải nghệ thuật, mà là tay nghề. Tay nghề thì có thể luyện được.
Đừng chờ đợi cái cảm hứng mơ hồ đó nữa. Lần tới mở file, trước tiên chọn một cái khung, điền số liệu cụ thể vào, rồi tự đọc một lần. Nửa tiếng, bạn cũng có thể viết ra một thứ ra hồn.
À, tôi còn có một thói quen nhỏ: Mỗi lần viết xong, tôi đều quay lại kiểm tra, đảm bảo mỗi đoạn trong bài đều trả lời câu hỏi "Đọc xong tôi có thể làm gì ngay?". Nếu đoạn nào không trả lời được, tôi xóa thẳng, không tiếc.
Ba cách này, bạn thấy cách nào hiệu quả nhất với mình? Vào phần bình luận nói chuyện nhé, điều bạn đau đầu nhất khi viết là gì?